Σάββατο, 28 Ιουνίου 2014

"Ο καλός στρατιώτης Σβέικ" στο Παλαιό Ελαιουργείο Ελευσίνας

του Γιάροσλαβ Χάσεκ από τη Θεατρική Σκηνή Ελευσίνας
«Στρατιώτη αν θες τη μάχη να κερδίσεις, 
μια κοπελίτσα κοίτα ν’ αγαπήσεις.
Όποιος το γυρισμό του όρκο δεν κάνει, 
στρατιώτη μου, τον πόλεμο τον χάνει.» 
Ιάκωβος Καμπανέλλης
 
Θέατρο Παλαιού Ελαιουργείου» - Παραλία Ελευσίνας 
Σάββατο 28 και Κυριακή 29 Ιουνίου 2014 - 9:15μμ
ΕΙΣΟΔΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗ

Η σκηνοθεσία, τα σκηνικά και τα κοστούμια είναι του Δημήτρη Θεοδώρου, η μουσική επιμέλεια κι η διδασκαλία των τραγουδιών του Δημήτρη Ανδρώνη κι ο σκηνικός διάκοσμος της Χριστίνας Χατζηνεοφύτου και οι φωτογραφίες της Βούλας Ανδρώνη. 
Παίζουν: Σταύρος Χανάς, Έλενα Κακαρή, Αναστασία Τσοπόκη, Δέσποινα Ζουμή, Μαρία Λιβάνιου, Βαγγέλης Καλαντζής, Τασία Μπρέμπου, Κωνσταντίνα Δημητρίου, Νατάσσα Μενή, Βαγγέλης Λινάρδος, Θανάσης Μίχας 
Συμμετέχουν: Ελένη Πέππα, Βάσω Σπανούδη, Ευαγγελία Παπανικολάου, Ελένη Μαΐλη, Άγγελος Σαμπάνης, Αλέξανδρος Δούκας, Γιάννης Ρόκας.

Σημείωμα του σκηνοθέτη…
Αγαπητοί φίλοι θεατές, η Θεατρική Σκηνή Ελευσίνας με συστηματική δουλειά και θεατρική αγωγή, υπηρετώντας το θέατρο και τον πολιτισμό, συμπληρώνει φέτος οκτώ δημιουργικά χρόνια θεατρικής διαδρομής. Στη φετινή μας θεατρική επικοινωνία, με αφορμή τα 100 χρόνια από την έναρξη του Α’ Παγκοσμίου πολέμου, καταπιαστήκαμε με την αντιπολεμική σάτιρα του Τσέχου συγγραφέα Γιάροσλαβ Χάσεκ “Ο καλός Στρατιώτης Σβέικ”.
Ο συγγραφέας με όπλο τη σάτιρα και τον σαρκασμό, χτυπάει την μιλιταριστική εξουσία στρατιωτικών και πολιτικών, τον παραλογισμό και την βαρβαρότητα του πολέμου.
Το έργο ξεκινάει με τη δολοφονία στο Σεράγεβο της Βοσνίας του Δούκα των Αψβούργων, Φραγκίσκου Φερδινάνδου. Γεγονός που στάθηκε η αφορμή για να πυροδοτήσει μια παγκόσμια σύρραξη. Ένας πόλεμος που κόστισε τις ζωές 10 εκατομμυρίων ανθρώπων και άφησε πίσω του 20 εκατομμύρια τραυματίες.
Η έκβαση του πολέμου αυτού ήταν για την Ελλάδα, η αφορμή του Εθνικού μας διχασμού (Ελ. Βενιζέλος - Κωνσταντίνος Α΄). Για τον “Στρατιώτη Σβέικ” του Χάσεκ, η κάθε εξουσία που υποτάσσει την ελευθερία του ανθρώπου και διαιρεί την κοινωνία ανάλογα με τα συμφέροντα των εξουσιαστών σε θύτες και θύματα, είναι ένας άσχημος κόσμος, ανήθικος, σατανικά πλασμένος.
Η φωνή του Σβέικ είναι η διαμαρτυρία των λαών ενάντια στη βαρβαρότητα του πολέμου και σε κάθε λογής κατάχρηση εξουσίας.
Ευχαριστούμε θερμά όλους όσους βοήθησαν στην πραγμάτωση αυτής της παράστασης.
Δημήτρης Θεοδώρου

Σημείωμα του συγγραφέα
Κάθε μεγάλη εποχή απαιτεί μεγάλους άντρες. Είναι άγνωστοι ήρωες, σεμνοί, χωρίς να έχουν γνωρίσει ούτε τη δόξα, ούτε το μεγαλείο του Ναπολέοντα. Αν όμως αναλύαμε το χαρακτήρα τους, θα επισκιάζανε ακόμα και τη δόξα του Μεγαλέξαντρου. Σήμερα μπορεί ν’ανταμώσετε στους δρόμους της Πράγας έναν τσαλακωμένον άνθρωπο που μήτε και ο ίδιος ξέρει τη συμβολή του στη σύγχρονη ιστορία της μεγάλης εποχής. Τραβάει σεμνά το δρόμο του, δεν ενοχλεί κανέναν, μα και κείνον δεν τον ενοχλεί κανένας δημοσιογράφος ζητώντας του συνέντευξη. Αν τον ρωτήσετε, πως τόνε λένε, θα σας απαντήσει απλά και ταπεινά: «Είμαι ο Σβέικ…»
Κι αυτός ο σιωπηλός, ο σεμνός, ο τσαλακωμένος άνθρωπος είναι πραγματικά ο γέρο-Σβέικ, ο καλός στρατιώτης Σβέικ, παληκάρι, σωστός ήρωας, που κάποτε, τον καιρό της αυστριακής κυριαρχίας μιλούσανε γι’αυτόν όλοι οι υπήκοοι του τσέχικου βασιλείου και που η δόξα του δε θα σβήσει ούτε και τώρα που έχουμε Δημοκρατία.
Τον αγαπάω πάρα πολύ αυτόν τον καλό στρατιώτη Σβέικ και, διηγώντας σας τις περιπέτειές του στον πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, είμαι σίγουρος πως κι εσείς όλοι θα τον συμπαθήσετε, αυτόν τον ταπεινό, τον άγνωστο ήρωα.
Δεν έβαλε φωτιά στο ναό της θεάς στην Έφεσο, όπως εκείνος ο χαζός ο Ηρόστρατος, για να γράψουνε γι’αυτόν οι εφημερίδες και τα σχολικά βιβλία.
Ήταν απλά ο “καλός στρατιώτης Σβέικ”.
 
Γιάροσλαβ Χάσεκ
Γεννήθηκε στην Πράγα στις 30 Απριλίου 1883. Γιος καθηγητή Μαθηματικών, αποβλήθηκε από το γυμνάσιο γιατί είχε πάρει μέρος σε αντιαυστριακές εκδηλώσεις. Ασχολήθηκε με το εμπόριο, αλλά γρήγορα κατέληξε στη δημοσιογραφία. Έγραψε αναρίθμητα χιουμοριστικά διηγήματα και άρθρα. Έζησε ακατάστατη ζωή, που τη χαρακτήριζε έντονη αναρχική διάθεση.
Ταξίδεψε στην κεντρική και νοτιοανατολική Ευρώπη κερδίζοντας τα απαραίτητα δημοσιογραφώντας. Από το 1900 ως το 1915 έγραψε περίπου 1000 ιστορίες, ταξιδιωτικές εντυπώσεις, οικογενειακές παραδόσεις και προσωπικές ιδέες και αργότερα πολλά σατιρικά κομμάτια για τους μικροπωλητές, τους υπαλλήλους, το Στρατό, την Αστυνομία, τους κληρικούς και τον πολιτικό οπορτουνισμό. 
Όταν στρατεύθηκε στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, λιποτάκτησε για να πολεμήσει μαζί με τους τσέχους αντάρτες εναντίον της Αυστρίας. Το 1917 προσχώρησε στην Οκτωβριανή Επανάσταση και τα επόμενα τρία χρόνια κατέλαβε διάφορες θέσεις στον κόκκινο στρατό. Όταν ξαναγύρισε στην πατρίδα του εξέδωσε το σημαντικότερο από τα πολυάριθμα ευθυμογραφικά και σατιρικά έργα του: «Περιπέτειες του καλού στρατιώτη Σβέικ» (Dobry voják Svejk, 1920-1923), αντιμιλιταριστική και αντιαυστριακή σάτιρα, γύρω από ένα παράξενο πρόσωπο, που κατά καιρούς παρομοιάστηκε με τον Μπερτόλδο και τον Σάντσο Πάντσα, τον Γαργαντούα και τον Ομπλόμωφ και που με την αφοπλίζουσα αφέλειά του παίζει έναν απροσδόκητο ρόλο στην αποκάλυψη της απάτης. Η επιτυχία του βιβλίου ήταν κολοσσιαία και αποτελεί έναν από τους πιο μεγάλους σταθμούς της Τσεχικής λογοτεχνίας. Μεταφράστηκε σε 60 γλώσσες και διασκευάστηκε για το θέατρο από τον Μαξ Μπροντ και τον Χανς Ράιμαν, σε σκηνοθεσία του Πισκάτορ (1927-28). Αργότερα ο Μπρεχτ προσήρμοσε τις περιπέτειές του στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο (1940-44). Γυρίστηκε επίσης σε πολλές κινηματογραφικές ταινίες και σε ταινία «κινουμένων σχεδίων» από τον Γίρι Τρίνκα. 
Πέθανε στο Λάιπνικ στις 3 Ιανουαρίου 1923 ενώ έγραφε τον τέταρτο τόμο του ήρωα που έμελλε ν’αποκτήσει παγκόσμια δόξα.